Görkəmli şərqşünas Aida İmanquliyevanın «Məqalələr və tərcümələr» kitabının təqdimatı keçirildi

Oktyabr ayının 15-də AMEA akademik Ziya Bünyadov adına Şərqüşnaslıq İnstitutu tərəfindən görkəmli şərqşünas alim Aida İmanquliyevanın «Məqalələr və tərcümələr» adlı kitabının təqdimatı keçirilib. AMEA Rəyasət Heyətinin binasında təşkil olunmuş tədbiri giriş sözü ilə millət vəkili, Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru, professor Gövhər Baxşəliyeva açıb. Oktyabrın 10-da Aida xanımın 71-ci doğum günü olduğunu qeyd edən Gövhər xanım, bu günə məsuliyyətlə yanaşan Şərqşünaslıq İnstititutun dünya şöhrətli alimin elmi fəaliyyəti dövründə çap etdirdiyi məqalələri və ərəb ədəbiyyatından tərcümələri bir araya toplayaraq, kitab şəklində nəşr etdirdiyini bildirdi. Kitabı Şərqşünaslıq İnstitutunun «Ərəb filologiyası» şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru Vilayət Cəfərovun tərtib edərək nəşrə hazırladığını söyləyən G.Baxşəliyeva, ön söz və şərhlərin də Vilayət müəllimə aid olduğunu nəzərə çatdırdı.
Aida İmanquliyvanın elmi fəaliyyətindən söz açan Gövhər Xanım bunları qeyd etdi: «Aida xanım tək əsas tədqiqatçısı sayıldığı məhcər ədəbiyyatı ilə məşğul olmayıb, eyni zamanda ərəb ədəbiyyatının müxtəlif problemlərini araşdırıb və bütün bunlar da təqdim olunan kitabda öz əksini tapıb. Aida İmanquliyeva həm də Azərbaycan-ərəb, ərəb-rus ədəbi əlaqələrinə dair bir sıra məqalələrin müəllifidir. O, rus ədəbiyyatının çox gözəl bilicisi idi. Xüsusən 19 və 20-ci əsrlər rus ədəbiyyyatının ərəb ədəbiyatına təsiri Aida xanımın yaradıcılığında böyük yer tutur».
Gövhər Baxşəliyeva qərb ədəiyyatının ərəb ədəğiyyatına təsiri ilə də bağlı Aida xanımın bir sıra məqalələr yazdığını söylədi, eyni zamanda onun Mixail Nuaymə, Süheyl İdris və digər ərəb yazıçılarından etdiyi yüksək səviyyəli tərcümələrdən də söz açdı.
Daha sonra söz Aida İmanquliyevanın «Məqalələr və tərcümələr» kitabının tərtibçisi Vilayət Cəfərova verildi. Aida İmanquliyeva ilə 25 il bir şöbədə işlədiyni söyləyən Vilayət müəllim, bu illər ərzində həmkarının bütün yaradıcılığına bələd olduğunu qeyd etdi. Aida xanımın ölkəmizin sərhədlərindən kənarda da ərəb məhcər ədəbiyyatının və ümumilikdə ərəb ədəbiyyatının aparıcı mütəxəssislərindən biri kimi tanındığını deyən V.Cəfərov, tanınmış şərqşünas alimlərin onun barədə söylədikləri bəzi fikirləri xatırlatdı. Kitabın hazırlanması prosesindən də qısa bəhs edən Vilayət müəllim, onun ərsəyə gəlməsində əməyi olanları da qeyd etməyi unutmadı.
Vilayət Cəfərov kitaba Aida xanımın 1963-ci ildən ömrünün sonunadək yazıb çap etdirdiyi bütün məqalələrin toplandığını bildirdi və kitabda görkəmli alimin 53 məqalə və tərcüməsinin dərc olunduğunu qeyd etdi: «Aida xanım Qərbdə Əndəlus torpaqlarından tutmuş Şərqdə Dəclə və Fərat sahillərinə kimi müxtəlif ərəb ölkələrinin ədəbiyyatını əsl tədqiqatçı müdrikliyi ilə araşdırıb. Yazıçılar İttifaqının üzvü olmuş Aida xanımın tərcümələrinə baxanda onun xalq dilinə necə gözəl bələd olması görünür. Ömür vəfa etsəydi, Aida xanım ərəbşünaslıq elminə daha böyük töhfələr verərdi. İndi bu işi layiqincə davam etdirmək onun ardıcıllarının borcudur».
Vilayət müəllim Aida İmanquliyevnın adına ərəb filologiyası sahəsində mükafatın təsis olunması təklifi ilə də çıxış etdi.
Şərqşünaslıq İnstitutunun Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi ilə birgə Aida İmanquliyevanın anadan olmasının 71-ci ildönümü münasibəti ilə keçirdiyi “Ərəb filologiyası sahəsində gənc alimlərin ən yaxşı elmi-tədqiqat əsəri” adlı müsabiqənin qalibi, filologiya elmləri namizədi Ruhəngiz Cümşüdlü öz çıxışında filologiya elmləri doktoru Aida İmanquliyevanın Azərbaycan şərşqünaslığında önəmli yer tutmasının danılmaz fakt oludğunu qeyd etdi. Böyük alimi gənc nəslin yalnız əsərləri vasitəsilə tanıdığını qeyd edən R.Cümşüdlü, hazırda təqdim olunan kitab vasitəsilə Aida xanımı yenidən kəşf etdiyini söylədi və kitabın gənc şərqşünaslar üçün yeni bir stimul olduğunu, elmə yeni töhfələrin verilməsi yolunda ilham mənbəyi olacağını bildirdi.
Sonda bir daha çıxış edən Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru, professor Gövhər Baxşəliyeva ərəbşünaslıq sahəsində bir məktəb yaratmış Aida xanımın elmi yaradıcılığının gələcək nəslə bir örnək olduğunu söylədi və görkəmli alimin xatirəsinin xalqımızın hafizəsində daim yaşayacağını dedi. Gövhər xanım təqdim olunan kitabın tərtibçisinə və onun hazırlanmasında əməyi olan hər bir kəsə öz təşəkkürünü bildirdi.

Vüqar MƏMMƏDOV,
filologiya elmləri namizədi